Bezuinigingscommissie: preventiebeleid en ketenaanpak
vrijdag, 16 april 2010
Gemeentesecretarissen van steden met 100.000 of meer inwoners adviseren de komende jaren voor een bedrag van zes tot acht miljard te bezuinigen. Dit is het laatste deel van een drieluik.
De secretarissen doen hun voorstellen op de beleidsterreinen ‘jeugd en onderwijs’, ‘zorg en welzijn’ en ‘werk en inkomen’. De topambtenaren zien mogelijkheden om te bezuinigen en denken dat hiermee ook de kwaliteit van de overheid zal toenemen. Deze denktank kwam met zijn advies door een samenwerking van kenniscentrum Nicis en de Vereniging Nederlandse Gemeenten.
Werk en inkomen
De focus ligt op werk en inkomen. De secretarissen willen dat er één regeling komt voor de onderkant van de arbeidsmarkt. De Wajong, WSW en WWB zouden in deze regeling moeten opgaan. Meer mensen kunnen en moeten aan het werk, vinden zij. De ketenaanpak voor werkloosheid moet beter en de regie moet bij de gemeente liggen. Tegelijk worden burgers en bedrijven meer verantwoordelijk voor de arbeidsmarkt, als het aan deze denktank ligt.
Conclusie: iedereen die het kan, moet werken. De secretaressen vinden dat er veel meer preventie nodig is. “Het heeft weinig zin om te dweilen met de kraan open”, schrijven zij in hun analyse: ‘Sterkere steden en evenwichtige overheidsfinanciën’ (PDF). Wat dat betreft zijn er momenteel nog vier belemmeringen. “Binnen het huidige sociale zekerheidsstelsel is het mogelijk dat een groot aantal personen inactief is, terwijl deze groep wel kan werken.”
Belemmeringen
De eerste belemmering zijn de “persverse prikkels” die tussen de verschillende regelingen bestaan. Uitkeringsgerechtigden proberen naar een gunstiger regeling over te gaan, wat bij gemeenten zorgt voor schadelastbeperking. Maar ook binnen de regelingen zijn verkeerde motivaties aan te wijzen. De armoedeval die zich voordoet bij de WW, bijvoorbeeld. Ten derde is het erg lastig om inkomens onder het wettelijk minimumloon aan te vullen en dan is er binnen de keten ook nog te weinig personeel in staat om mensen weer aan het werk te krijgen.
Kommer en kwel? Niet volgens de secretarissen. In totaal is binnen vijf jaar 1,6 miljard euro te besparen op het terrein werk en inkomen. Hoe? Daar doen zij meerdere aanbevelingen voor. “Het nieuwe denken begint met preventie”, schrijven de secretarissen. Voor iedereen moet een arbeidsplaats zijn, in laatste instantie via de overheid. De topambtenaren stellen voor in het uiterste geval salarissen onder het minimumloon tot die ondergrens te laten aanvullen door de overheid.
Leven lang leren
Het aanvullen heeft niet de voorkeur van de secretarissen. Werknemers worden dan ook “permanent en direct” gestimuleerd om zich bij te scholen. De bedoeling is natuurlijk zelfstandig een inkomen te verdienen. En dit geldt ook voor mensen met lichamelijke en psychische problemen. Net als bij de jeugdzorg en het welzijn is de financiering van werkbegeleiding onoverzichtelijk geworden. De denktank pleit dan ook voor een bundeling van budgetten.
